Onze Diensten

Is Carl Jung de oorzaak van veel mislukte veranderingen?

Carl Gustav Jung, een van de grote psychiaters van de 20e eeuw, schreef in 1921 zijn bekende boek over de basistypen van de menselijke persoonlijkheid. Hij kwam tot vier basistypen door uit te gaan van een tweetal tegengestelde oriëntaties: denken versus voelen en introvert (interngericht) versus extravert (extern gericht). Zijn idee daarover is in de jaren daarna door verschillende personen verder uitgewerkt in toepassingen voor het bepalen van het eigen voorkeursgedrag, effectieve communicatie, beter samenwerken, typering van de cultuur van organisaties of succesvol veranderen. Ondanks het gegeven dat een nieuwe methode vaak bij de lancering wordt gekwalificeerd als nieuw, baanbrekend of zelfs revolutionair, zijn het meestal uitwerkingen van het gedachtengoed van Jung.

Voorbeeld 1: Het concurrende waardenmodel van Robert Quinn
Robert Quinn is een bekende Amerikaanse managementgoeroe, die een model heeft ontwikkeld waarmee je o.a. aan de hand van een vragenlijst een bedrijfscultuur kunt typeren. In een resultaatgerichte cultuur wordt veel met targets gewerkt, gaat het om kwaliteit en snelheid en wordt er veel overgewerkt.

Terwijl in een mensgerichte cultuur veel aandacht is voor ontwikkelingsmogelijkheden, opleidingen en bedrijfsuitjes. Zo heeft elke cultuur zijn eigen kenmerken, die sterk van invloed zijn op de meest effectieve managementstijl en veranderaanpak. Daar zit dan ook met name de waarde van dit model: het biedt een concreet handvat voor succesvol veranderen.

Voorbeeld 2: LIFO (Life Orientations)
LIFO is een methodiek, in 1967 ontwikkeld door de sociaal-psychologen Allan Katcher en Stuart Atkins, die het voorkeursgedrag van mensen in kaart brengt en uitgaat van een viertal basisgedragstypen die we bij Kweekel & Partners de volgende namen hebben gegeven: Principiele, Resultaatgerichte, Procedurele en Sociale Mensen.
Een bepaald voorkeursgedrag (meestal 1 of 2 voorkeuren) leidt eveneens tot voorkeuren in communicatie, wijze van besluitvorming, beroepskeuze, kleding etc. De kennis over je eigen gedragsvoorkeuren en die van je team vertellen je ook wat de meest effectieve wijze van communiceren, leidinggeven en veranderen is.

Een blik op het model van Quinn hierboven maakt de overeenkomsten duidelijk en toont dat ook LIFO zijn wortels heeft in de ideeën van Carl Jung. Naast LIFO wordt ook veel met DISC, MBTI etc. gewerkt: allemaal methoden die gedragstypen classificeren, gebaseerd op het gedachtengoed van Jung.

De vraag blijft natuurlijk waarom veranderingen zo vaak niet het gewenste resultaat opleveren, terwijl een scala aan instrumenten voorhanden is om ons daarvoor te behoeden.

Mijn ervaring is dat weinig leidinggevenden erin slagen een breder gedragsrepertoire te ontwikkelen, maar veelal vanuit hun eigen voorkeuren blijven communiceren. Dat is ook niet zo vreemd, want het aanleren van nieuw gedrag is erg moeilijk. En begint met de bereidheid om je open en kwetsbaar op te stellen.....

Veel succes met alle veranderingen!