De aanleiding is zijn recent verschenen bestseller “het geheugenpaleis”.
Zijn interesse in de werking van het geheugen begon in 2005. Als beginnend Amerikaans wetenschapsjournalist deed Joshua Foer dat jaar verslag van het National Memory Championship in New York. Hij begon vervolgens zijn eigen geheugen te trainen en deed in 2006 zelf met succes mee: hij werd geheugenkampioen. Het verdiepen in de geheugenkunst resulteerde in zijn boek. Naast de culturele geschiedenis van het geheugen die hij daarin beschrijft, geeft hij diverse technieken aan om ons vermogen tot herinneren te beïnvloeden en effectief te trainen.
De Nederlandse acteurs Porgy Franssen en Robert de Hoog, beide Gouden Kalfwinnaars, lieten in de uitzending zien hoe zij hun teksten onthouden. Juist bij acteurs is het belangrijk om een goed geheugen te hebben.
Robert de Hoog gebruikt de begeleidende muziek om zijn teksten uit zijn hoofd te leren. De Hoog speelt nu in Nova Zembla, een film gebaseerd op de legendarische zeereis in 1596 van de Nederlandse zeevaarder Willem Barentsz.
Door een bepaalde geheugentechniek toe te passen kon Porgy Franssen vier grote rollen op vier achtereenvolgende avonden spelen. In zijn voorstelling Novocento gebruikt hij bijvoorbeeld een geheugentechniek. De voorstelling speelt Franssen thuis, met uitzicht over Amsterdam en de haven. Het verhaal gaat over een jongetje op een schip, een leven op het water en de keus om nooit aan land te gaan.
Porgy heeft niet, zoals de door ons vaak gebruikte lijst van Penfield, dertig standaardwoorden geleerd, maar een tiental, die tevens lijken op de bijbehorende getallen:
1. peen
2. slee
3. knie
4. dier
5. oud wijf
6. fles
7. beven
8. nacht
9. wegen
10. zien.
Een dertigtal woorden onthouden doet hij nu als volgt: door een beeld te vormen van de woorden van de nummers 1, 11 en 21 met het beeld “peen” en met 2, 12 en 22 met “slee” enz. is hij in staat de dertig woorden terug te produceren.
Opvallend dat het gebruik van geheugentechnieken, voor mij al meer dan twintig jaar een gewoonte, elke keer weer tot verbazing en verwondering leidt. Ook bij Pauw en Witteman.
